„Enoszijut. Opowieść o Dawidzie Kurzmannie”

Podziel się!
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

enoszijutEnoszijut [Człowieczeństwo]. Opowieść o Dawidzie Kurzmannie” to wstrząsająca wędrówka przez losy Żydów z krakowskiego getta.

Grzegorz Siwor przybliża nam w niej m.in. historię diabolicznie planowanego mordu na żydowskich dzieciach z getta, które niemieccy oprawcy obserowali dużo wcześniej w samym getcie, żeby z iście niemiecką precyzją zaplanować ich bezproblemowe wymordowanie. Stosunkowo łatwo poszło im wymordowanie sierocińców, bo tam dzieci były skoncentrowane w jednym miejscu. Autor przypomina pomysł Niemców na to jak zgromadzić dzieci, które mieszkały ze swoimi rodzinami i były rozsiane po całym getcie. Tutaj pojawił się pomysł  – Tagesheim. Chodziło o stworzenie dziennego przytułku czy świetlicy, gdzie dzieci mogłyby przebywać w ciągu dnia. Należało uśpić czujność rodziców i wychowawców (tych ostatnich za pomocą szantażu „współpraca albo natychmiastowa śmierć”), by w najmniej oczekiwanym momencie otoczyć Tagesheim swoimi siepaczami i sprawnie „deportować” dzieci na śmierć. Autor książki opowiada o tym co się Niemcom w Krakowie udało, a gdzie ponieśli porażkę.

Wreszcie poznajemy zapomnianą postać Dawida Altera Kurzmanna, krakowskiego „Janusza Korczaka”. Kurzmann nie był jednak ani lekarzem, ani pedagogiem, ale przemysłowcem, kupcem, dobroczyńcą i działaczem ortodoksyjnej Agudy.

Autor pomaga też wejść w świat żydowskich pojęć poprzez bardzo profesjonalne i przystępne wyjaśnienie żydowskich pojęć takich jak Erec Israel, Kidusz Haszem, cedaka, Aron HaKodesz i innych. Przybliża też podziały polityczne i religijne wśród Żydów. Zatem można tę książkę polecić nawet osobie, która nie ma większego pojęcia o kulturze, historii i religii Żydów.

Grzegorz Siwor to krakowski nauczyciel, który od wielu lat zajmuje się historią Zagłady i współorganizuje spotkania, a także wymianę nauczycieli oraz młodzieży z Polski i Izraela. „Enoszijut. Opowieść o Dawidzie Kurzmannie” to napisana z pasją książka, która nikogo nie pozostawi obojętnym.

Stoi mariacka wieża, stoją Sukiennice i ten sam Mickiewicz patrzy na Rynek z pomnika, te same domy, kramy, kościoły, ulice, Wawel jak stał, tak stoi. Lecz u Smoczej Jamy nie ma żydowskich dzieci pisał Natan Gross wiele lat po wojnie w jednym ze swoich wierszy (całego wiersza można wysłuchać tutaj).

Książka Grzegorza Siwora nie przywróci im życia, ale przywraca o nich pamięć.

Enoszijut. Opowieść o Dawidzie Kurzmannie
Wydawnictwo: Vis-a-Vis Etiuda
Autor: Grzegorz Siwor

Likwidacja krakowskiego Getta pod pozorem wysłania Żydów z getta do pracy przymusowej.
Punktem docelowym był obóz zagłady, marzec 1943 rok

Fot. United States Holocaust Memorial Museum via Instytut Pamięci Narodowej (Warszawa)

 


Podziel się!
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *